Τεράστιο το ενδιαφέρον των Ελλήνων παραγωγών για την βιολογική καταπολέμηση εντομολογικών προσβολών με τη χρήση ωφέλιμων εντόμων

Δεκαπλασιάστηκε -τουλάχιστον- την τελευταία δεκαετία το ενδιαφέρον των Ελλήνων παραγωγών για τη βιολογική καταπολέμηση εντομολογικών προσβολών, όπως επισήμανε μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο εντομολόγος- ερευνητής της "Bio-insecta", Παύλος Σκεντερίδης, ιδιοκτήτης του πρώτου και μοναδικού οργανωμένου εντομοτροφείου που λειτουργεί εμπορικά στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια από το 2007, με έδρα τα Νέα Σύλλατα Χαλκιδικής.

Σύμφωνα με τον κ. Σκεντερίδη, η βιολογική καταπολέμηση εντομολογικών προσβολών με τη χρήση ωφέλιμων εντόμων και ακάρεων, αντί χημικών σκευασμάτων, εφαρμόζεται τόσο στις γεωργικές καλλιέργειες, όσο και στο περιαστικό και αστικό πράσινο.

Δεν πρόκειται για κάποια "καινοτόμο και επαναστατική μέθοδο, αφού η βιολογική καταπολέμηση εντόμων στις καλλιέργειες με τη χρήση ωφέλιμων οργανισμών ήταν ήδη γνωστή και εφαρμοζόταν πριν από 2.500 χρόνια", τόνισε ο ίδιος, προσθέτοντας πως "τον 17ο και 18ο αιώνα, η Ευρώπη αριθμούσε πολύ περισσότερα εντομοτροφεία από ό,τι σήμερα".

Η αντιμετώπιση του τετράνυχου

Η καταπολέμηση του τετράνυχου στη βιολογική καλλιέργεια

Οι τετράνυχοι διαχειμάζουν στο έδαφος, στον φλοιό φυτών, αλλά και όπου αλλού βρουν. Είναι τόσο μικροί που χωρούν στην παραμικρή χαραμάδα. Μετακινούνται κυρίως με τις μέλισσες, αλλά και από εμάς τους ίδιους.
Με το που θα φτάσει η θερμοκρασία τους 25º, τα αυγά τους εκκολάπτονται σε 3 ημέρες και ωριμάζουν σεξουαλικά σε μόλις πέντε. Ένα θηλυκό γεννάει μέχρι και 20 αυγά την ημέρα και μπορεί να ζήσει έως έναν μήνα, οπότε μέσα σε αυτόν έχουν γίνει άπειρα τα έντομα και κατατρώνε τα φυτά μας. Αυτή η επιτάχυνση του ρυθμού αναπαραγωγής τους, τα επιτρέπει να προσαρμόζονται γρήγορα και να συνηθίζουν τα φυτοφάρμακα με την πάροδο του χρόνου, αφού αρκετά από αυτά, γλιτώνουν λαμβάνοντας μικρότερη από την απαιτούμενη δόση.

Μυρμήγκια σύμμαχοι καταργούν την ανάγκη για εντομοκτόνα

"Red Weaver Ant, Oecophylla longinoda" by Muhammad Mahdi Karim (www.micro2macro.net) Facebook Youtube - Own work. Licensed under GFDL 1.2 via Commons.

Είναι τα μυρμήγκια σύμμαχοι στις καλλιέργειες;

Αντί να ψεκάζουν τα χωράφια, οι αγρότες στο Βιετνάμ απλά απελευθερώνουν μυριάδες εξάποδους εξολοθρευτές εντόμων: ένα γένος μυρμηγκιών που ζει στην Αφρική και την Ασία προστατεύει τις καλλιέργειες καλύτερα και φθηνότερα από ό,τι τα εντομοκτόνα, επιβεβαιώνει η τελευταία μελέτη.

Ο κρεμμυδοφάγος και η καταπολέμησή του

Πως καταπολεμούμε τον κρεμμυδοφάγο

Ο κρεμμυδοφάγος έχει αρκετά ονόματα: κολοκυθοκόφτης, γρυλοτάλπη, γρυλασπάγος, πρασάγγουρ, πρασοκουρίς). Όσοι ασχολούνται με καλλιέργειες, ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά, μάλλον έχουν υπόψη τους τον κρεμμυδοφάγο δεδομένου ότι είναι μία από τις μάστιγες που κυκλοφορούν στα χωράφια και τους κήπους.

Τα χρήσιμα ζιζάνια

Η χρησιμότητα των ζιζανίων στο χωράφι

Τα άγρια αυτοφυή φυτά όσο ανεπιθύμητα και αν είναι, δεν αναπτύσσονται ποτέ τυχαία. Η εξαιρετική τους αντοχή, ακόμη και απέναντι στην προσπάθεια του ανθρώπου να τα εξοντώσει, οφείλεται στην άριστη προσαρμογή τους σε κάποιες ειδικές συνθήκες (σύσταση εδάφους, υγρασία κ.λ.π). Αφού λοιπόν υπάρχει πάντα μια τέτοια συσχέτιση ενός είδους με κάποιες συνθήκες, μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες από αυτά.
Για παράδειγμα, ένα ζιζάνιο, όπως το ξινοτρίφυλλο (Oxalis spp.) μας υποδεικνύει ότι το έδαφος έχει έλλειψη ασβεστίου και μας βοηθάει να το διορθώσουμε.

Τα ζιζάνια, ιδιαίτερα στις δενδρώδεις και πολυετείς καλλιέργειες όπως η ελιά ή το αμπέλι, δεν είναι πάντοτε ανεπιθύμητα. Υπάρχουν περιπτώσεις που η παρουσία τους μας είναι χρήσιμη, αρκεί να είναι κάτω από διαρκεί έλεγχο, ώστε να ωφελούν χωρίς να βλάπτουν ή καλύτερα το όφελος να είναι μεγαλύτερο από τη ζημιά που προκαλούν. Έτσι η παρουσία για παράδειγμα, ενός χαμηλού ζιζανιοτάπητα σε ελαιώνες που βρίσκονται σε επικλινή εδάφη, εμποδίζει τη διάβρωση, την απομάκρυνση δηλαδή του γόνιμου επιφανειακού εδάφους με τις βροχές.

Η βιολογική καταπολέμηση των εχθρών με ωφέλημα έντομα

Βιολογική φυτοπροστασία με ωφέλημα έντομα

Η βιολογική καταπολέμηση των εχθρών είναι η πιο σωστή και ορθολογιστική μέθοδος αντιμετώπισης των εχθρών των καλλιεργειών στα θερμοκήπια, ακίνδυνη για τον άνθρωπο και το περιβάλλον γενικότερα. Αποτελεί βασικό παράγοντα των συστημάτων Ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Καλλιεργειών, συστήματα τα οποία πρέπει να ακολουθήσουν οι αγρότες του 21ου αιώνα, ώστε να παράξουν ανταγωνιστικά προϊόντα, ψηλής ποιότητας, απαλλαγμένα υπολειμμάτων γεωργικών φαρμάκων.
Η χρήση ωφέλιμων εντόμων είναι πλατιά διαδεδομένη στο εξωτερικό. Το 57% των χωρών που έχουν θερμοκήπια χρησιμοποιούν τη βιολογική καταπολέμηση. Η συνολική έκταση των θερμοκηπίων στο εξωτερικό όπου χρησιμοποιείται η βιολογική καταπολέμηση είναι 30.000 εκτάρια, σύμφωνα με στοιχεία του 2003.

Φυσική προστασία από έντομα στο περιβόλι μου

Το μικρό μου καλοκαιρινό περιβόλι: Φυσική προστασία από έντομα

Οι εχθροί, οι σύμμαχοι, οι απώλειες και οι νικητές με τους στρατιώτες, το πυροβολικό και την αεροπορία μου

Έντομα που προσβάλουν το σιτάρι στην αποθήκη

Βλαβερά έντομα σιταριού στην αποθήκη

Σταρόψειρα ή καλάνδρα
Είναι μικρό σκαθάρι με μακρουλή μύτη (προβοσκίδα) με γονατισμένες κεραίες. Το χρώμα του είναι γενικώς σταχτόμαυρο, καμιά φορά προς το βαθύ κόκκινο. Τα έντομα αυτά γεννούν πέντε φορές το χρόνο και κάνουν τόσα αυγά που οι απόγονοι ενός θηλυκού μπορούν να χαλάσουν άνω των 100000 οκάδων σπόρων σε ένα έτος. Από το Σεπτέμβρη η σταρόψειρα αφήνει σε κάθε κόκκο σίτου, σίκαλης, κριθής και καλαμπόκι από ένα αυγό.

Η μύγα της μεσογείου

Καταπολέμηση της μύγας της μεσογείου

Το σκουλήκι των μήλων και των αχλαδιών

Καταπολέμηση του σκουληκιού της μηλιάς και της αχλαδιάς

Καταπολέμηση βλαβερών εντόμων με μηχανικά μέσα

Μηχανικά μέσα για καταπολέμηση βλαβερών εντόμων

1. Καταπολέμηση βλαβερών εντόμων με συλλογή

• Μερικά κολεόπτερα (ρυγχίτες) που προξενούν ζημιές στα δέντρα, μπορούν να ριφθούν αν τινάξουμε με δυνατά χτυπήματα το κορμό ή τους βραχίονες του δένδρου, με στύλο που έχει στην άκρη του προσκεφάλι. Κάτω από τα δένδρα κρατούνται τεντωμένα πανιά για να συλλεχθούν και να φονευθούν τα έντομα. Ο τρόπος αυτός της συλλογής εάν γίνεται το πρωί όταν τα έντομα είναι ναρκωμένα από τη νυχτερινή δροσιά, δίνει καλά αποτελέσματα.
• Έρευνα για την ανακάλυψη της προνύμφης ξυλοφάγων εντόμων επί του υπογείου κορμού (Capnodis tenebrioms ή μυλωνάς) και επί του υπέργειου κορμού και βραχιόνων (κόσσος και ζευζέρα) και θανάτωσης αυτών αποτελεί ένα είδος καταπολεμήσεως. Αν βρεθεί η τρύπα του εντόμου, τότε μπορεί να φονευθεί αυτό, αν εισαχθεί εντός της τρύπας βαμβάκι εμποτισμένο με βενζίνη και κατόπιν κλεισθεί η τρύπα με πηλό.

Βλαβερά έντομα οσπρίων

Έντομα οσπρίων: προστασία και καταπολέμηση

ΒΡΟΥΧΟΣ
Είναι μικρά βλαβερά έντομα (σκαθάρια) που προσβάλουν τους σπόρους των διαφόρων οσπρίων.
Οι βρούχοι είναι διαφόρων ειδών και κάθε όσπριο έχει ιδιαίτερο είδος βρούχου. Ο βρούχος των κουκιών είναι 7 χιλιοστά μακρύς, μαύρος με 4 τριγωνικές γυαλιστερές βούλες στα πάνω του φτερά. Ο βρούχος της φακής είναι μικρότερος, μαύρος με ένα άσπρο χνούδι με 2 μαύρες βούλες στην άκρη της κοιλιάς. Ο βρούχος του μπιζελιού είναι έως 5 χιλιοστά, μαύρος με άσπρες βούλες. Ανάλογοι είναι οι βρούχοι των φασολιών, του βίκου και των άλλων οσπρίων.

Βοηθώντας τα ωφέλημα έντομα

Πως βοηθάμε και πολλαπλασιάζουμε τα ωφέλιμα έντομα

Έχουμε δει ήδη πως μπορούμε να προσελκύσουμε τα ωφέλιμα έντομα στο κήπο μας σε άλλο άρθρο μιλώντας για το ρόλο των λουλουδιών. Τα περισσότερα από τα ευεργετικά έντομα θέλουν να τα ενθαρρύνουμε για να εργαστούν στο κήπο μας παρέχοντάς τους γύρη και νέκταρ δηλαδή τροφή για την επιβίωσή τους στα διάφορα στάδια της ζωής τους.
Πώς θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε και να προσελκύσουμε περισσότερο τα ωφέλημα έντομα για να κάνουμε σπίτι τους τον κήπο και το χωράφι μας;

Φυτά που προσελκύουν ωφέλημα έντομα

Ποια φυτά προσελκύουν ωφέλημα έντομα

Κοκκινέλες (Πασχαλίτσες ή παπαδίτσες)-Lady Bugs

Achillea filipendulina/Fernleaf yarrow - Αχιλλεία
Achillea millefolium/Common yarrow - Αχιλλεία η χιλιόφυλλος
Ajuga reptans/Carpet bugleweed - Άζυγος η έρπουσα/Λιβανόχορτο
Alyssum saxatilis/Basket of Gold - Άλυσσος

Ωφέλημα έντομα στο βιολογικό περιβόλι

Μια προσπάθεια καταγραφής των ωφέλιμων εντόμων στο περιβόλι μας

Κοκκινέλες (Πασχαλίτσες ή παπαδίτσες)-Lady Bugs

Ωφέλημα έντομα:Περιγραφή: Είναι ημισφαιρικές και πιο συνηθισμένα είδη είναι κόκκινα, ή κίτρινα με μαύρες κηλίδες. Όταν είναι τέλεια έντομα, σε αυτό το στάδιο μπορούν να τραφούν και με νέκταρ αν υπάρχει έλλειψη τροφής.
Τρώνε: θρύπες, τζιτζίκια, αφίδες, έντομα σκουλήκια φύλλων, σκουλήκια φρούτων, λευκές μύγες. Μπορούν να καταναλώσουν μέχρι και 60 αφίδες την ημέρα.