Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2009

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Άλεσμα σιταριού στο παλιό νερόμυλο

Μετά το θερισμό ήρθε η σειρά του αλέσματος. Μετά από λίγο ψάξιμο ανακάλυψα ένα παλιό πέτρινο νερόμυλο που δούλευε ακόμα κοντά στην περιοχή μου. Βλέπετε έμαθα ότι οι σύγχρονοι αλευρόμυλοι δεν αλέθουν ποσότητες μικρότερες των 300-500 κιλών. Εκτός από αυτό δεν κάνουν όλοι αλεύρι ολικής αλέσεως, το οποίο ήθελα για λόγους που θα αναφέρω παρακάτω.

Αποφάσισα λοιπόν να αλέσω για αρχή 50 κιλά σκληρού σιταριού το οποίο θα μου έδινε 50 κιλά αλευριού ολικής αλέσεως.
Ο νερόμυλος έκανε αρκετή ώρα να αλέσει τα 50 κιλά περίπου 2 ώρες κάτι που δεν με πείραξε καθόλου γιατί βλέπετε ήξερα από πριν όσο πιο αργά τόσο πιο καλά. Δεν θα πω τίποτα άλλο για την διαδικασία σας αφήνω να την απολαύσετε με εικόνες!

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο
Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Ο καθαρισμός του σιταριού γινόταν με ειδική κρησάρα και αργότερα με χειροκίνητες μηχανές διαχωρισμού

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο Φτιάχνω αλεύρι στο νερόμυλο

Αποφάσισα να κάνω δικό μου αλεύρι ολικής άλεσης για τους ακόλουθους λόγους:

Το ψωμί, ωστόσο, που τρώμε σήμερα μοιάζει ελάχιστα με το ψωμί που έφτιαχναν οι μανάδες μας, όσοι είμαστε μεγάλοι στην ηλικία και οι γιαγιάδες μας.

Η ποσότητα των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στους αγρούς που καλλιεργείται το σιτάρι έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Ακόμη και προτού πάρουν το σιτάρι από τους αγρούς, το υποβάλλουν σε ραντισμούς με υψηλές δόσεις εντομοκτόνων, μυκητοκόντων και ανάλογων χημικών ουσιών.

Το σιτάρι στις ημέρες μας υποβάλλεται σε μία απίθανη σειρά επεξεργασιών προτού χρησιμοποιηθεί στα διάφορα προϊόντα που αγοράζουμε. Το φύτρο το μέρος του κόκκου του σιταριού που είναι πλούσιο σε βιταμίνη Ε και πολλές από τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β απομακρύνεται, επειδή ταγκίζει πολύ γρήγορα και επομένως θα χαλούσε το αλεύρι. Τα πίτουρα, το ινώδες μέρος του σίτου, απομακρύνεται επίσης στη διάρκεια των διαδικασιών του αλέσματος, επειδή η πλειονότητα των προϊόντων από σιτάρι που καταναλώνουμε γίνονται από άσπρο αλεύρι.

Πενήντα χρόνια πριν, το αλεύρι του σιταριού, όπως το κρασί, αποθηκευόταν για μήνες και του δινόταν η ευκαιρία να παλιώσει για να βελτιωθεί η γεύση του. Στις ημέρες μας, για να γλιτώσουν το κόστος της αποθήκευσης και χρόνο, οι βιομήχανοι αλεύρων, χρησιμοποιούν χημικούς οξειδωτικούς παράγοντες, όπως είναι το βρωμιούχο κάλιο για να παλιώσει το σιτάρι τεχνητά εντός 48 ωρών. Έπειτα, το φυσικό κίτρινο χρώμα του αλευριού λευκαίνεται με χημικές ουσίες, όπως είναι το βενζόλιο του υπεροξειδίου, που το κάνουν λευκό, επειδή το χρώμα αυτό θεωρείται πιο ελκυστικό και ωραίο οπτικά.
Επειδή ο λευκαντικός παράγοντας χρειάζεται να εξουδετερωθεί, και μία ακόμη χημική ουσία (όπως είναι το ανθρακικό ασβέστιο ή κιμωλία) προστίθεται. Τελικά, διάφορα χημικά συντηρητικά και βελτιωτικά προστίθεται για να βοηθήσουν να βελτιωθεί η υφή του αλευριού.

Ώσπου να φτάσουν τα προϊόντα του σιταριού στα ράφια των σούπερ μάρκετ, το σιτάρι έχει εντελών μεταμορφωθεί.
Δεν έχει πλέον καμία σχεδόν σχέση με το αρχικό προϊόν. Οι περισσότερες βιταμίνες και τα μέταλλα που ήταν παρόντα αρχικών έχουν χαθεί στη διάρκεια της άλεσης και στη διαδικασία της παραγωγής του άσπρου αλευριού.

Για να αντισταθμίσουν τις εγκληματικές αφαιρέσεις των θρεπτικών στοιχείων, οι αλευροβιομηχανίες προσθέτουν κάποιες συνθετικές βιταμίνες και μέταλλα. Επομένως, η ποσότητα των θρεπτικών στοιχείων που τα λαμβάνουμε από τα προϊόντα του σιταριού (ψωμί, ζυμαρικά, μπισκότα, φρυγανιές, πίτες κ.λ.π) είναι πολύ μικρή και σε συνδυασμό με τις προσθήκες χημικών ουσιών, καθιστούν τα προιόντα αυτά βλαπτικά για την υγεία. Όσο λιγότερα από τα προϊόντα αυτά χρησιμοποιείται στη διατροφή σας, τόσο καλύτερο για την υγεία σας. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να προμηθεύεστε συχνά ψωμί ολικής αλέσεως από καταστήματα υγιεινών τροφών. Στο ψυγείο μπορεί να το διατηρήσετε για κάμποσες μέρες και στην κατάψυξη για πολύ περισσότερες ημέρες.

Το ποσοστό των θρεπτικών στοιχείων που χάνουμε όταν το αλεύρι ολικής αλέσεως ραφινάρεται και γίνεται λευκό αλεύρι:

Πρωτεΐνες: 25%
Ίνες: 95%
Ασβέστιο: 56%
Σίδηρος: 84%
Φώσφορος: 69%
Κάλιο: 74%
Ψευδάργυρος: 76%
Χαλκός: 62%
Μαγγάνιο: 82%
Σελήνιο: 52%
Θιαμίνη (βιταμίνη Β-1): 73%
Ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β2): 81%
Νιασίνη (βιταμίνη Β-3): 80%
Παντοθενικό οξύ (βιταμίνη Β-5): 56%
Βιταμίνη Β-6: 87%
Φολικό οξύ: 59%
Βιταμίνη Ε: 95%

Από τα 25 θρεπτικά στοιχεία, τα οποία απομακρύνονται όταν το αλεύρι ολικής άλεσης ραφινάρεται στους αλευρόμυλους και γίνεται άσπρο αλεύρι, ένας μικρός αριθμός θρεπτικών στοιχείων αντικαθίσταται με χημικές ουσίες.

Πηγή: Το ψωμί και πως το κατάντησαν-Περιοδικό: Υγεία για όλους τεύχος 37

Διαβάστε ακόμη:Φτιάχνω αλεύρι με χειροκίνητο μύλο

25 σχόλια :

Margo είπε...

Μακάρι ο νερόμυλος να αντισταθεί στους ρυθμούς της εποχής για πολλά πολλά χρόνια ακόμα. Αναρωτιέμαι το ίδιο αποτέλεσμα έχουν οι ηλεκτρικοί μύλοι για μικρότερες ποσότητες βέβαια; Και πόσο διατηρείται το αλεύρι, υπάρχει κάποιος τρόπος να επιμηκυνθεί η ζωή του; Το αλεύρι της αγοράς για παράδειγμα που παίρνουμε σε τσουβάλια δεν κρατάει πάνω από 3-4 μήνες.
Και να πω ακόμη, συγχαρητήρια για το blog, το παρακολουθώ αρκετούς μήνες τώρα και έχω βρει σε αυτό πολύ χρήσιμες πληροφορίες!
Να σαι καλά θόδωρε σ' ευχαριστούμε πολύ!

Θεόδωρος είπε...

Margo σε ευχαριστώ εσένα και πολλούς άλλους που με διαβάζουν συνέχεια.
Υπομονή έχω γράψει για τη συντήρηση του σιταριού και του αλευριού και τώρα θα το κάνω πράξη και τεστ μαζί, ακόμα διαβάζω, ρωτάω και μαθαίνω πληροφορίες…
Έχω σκοπό εξάλλου να γράψω πως γίνονται και πως συντηρούνται πολλά προϊόντα στο σπίτι…
Το φτιάχνω μόνος μου… θέλει και χρόνο…

nt είπε...

Υπέροχο το σάιτ σου. Συγχαρητήρια!
Παρακολουθώ και "κλέβω" ιδέες. Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου. Έχοντας δικό μου σιτάρι βιολογικό δεν μπορώ να το αλέσω πουθενά. Κανείς μύλος δεν αλέθει 50-60 κιλά. Υποχρεωτικά αγοράζω βιολογικό αλεύρι.

Θεόδωρος είπε...

Φίλε nt για μένα είναι αμαρτία να έχεις δικό σου βιολογικό σιτάρι και να αγοράζεις αλεύρι…. Ψάξε καλύτερα στην περιοχή σου αξίζει να το αλέσεις και ας είναι και μια ώρα μακριά. Τώρα επειδή και εγώ θέλω να φτιάχνω το αλεύρι μόνος μου το μελετάω το θέμα. Στην αγορά υπάρχουν και χειροκίνητοι αλλά και ηλεκτρικοί αλευρόμυλοι για οικιακή χρήση που μπορούν να αλέσουν από 10 – 30 κιλά την ώρα. Δυστυχώς στην Ελληνική αγορά κυκλοφορούν λίγα μοντέλα. Μακάρι να μου δάνειζαν κάποιον για test γιατί θέλω να βλέπω και να δοκιμάζω το προϊόν πριν το αγοράσω. Είναι σκοπός μου βέβαια να αγοράσω ή και να φτιάξω ένα δικό μου και θα το παρουσιάσω και εδώ μόλις τα καταφέρω.

ampelourgos είπε...

Θεόδωρε συγχαρητήρια για την καταπληκτική ιστοσελίδα!

Που βρίσκετε αυτός ο καταπληκτικός Νερόμυλος;
Για πρώτη χρονιά και εγώ έβαλα στο χωράφι μου ( 8 στρ) στάρι και συγκεκριμένα Μαυραγάνι, έβγαλα ~800 κιλά στάρι, φυσικά χωρίς λιπάσματα και λοιπούς ψεκασμούς. Τώρα και εγώ είμαι στην αναζήτηση μύλου για το άλεσμα (αλεύρι σιμιγδάλι κτλ ) καμία ιδέα για μικρούς μύλους στην ευρύτερη περιοχή της αττικοβοιωτίας;

Θεόδωρος είπε...

Φίλε αμπελουργέ καλώς ήρθες. Ο συγκεκριμένος μύλος βρίσκετε στο νομό Αχαΐας στο Δήμο Τριταίας στο χωριό Άγιος Νικόλαος είναι περίπου μισή ώρα και κάτι από Πάτρα. Ξέρω ότι λειτουργεί και στα Καλάβρυτα κοντά στο πλανητάριο παλιός νερόμυλος αλλά δεν έχω πάει ακόμα.
Ψάξε ρωτώντας στην περιοχή σου κάποιον θα βρεις ξεχασμένο σε κανά χωριό.
Συγχαρητήρια για την επιλογή σου να καλλιεργήσεις σιτάρι και μάλιστα μαυραγάνι.
Το έσπειρες σε πεδινή περιοχή, ποια εποχή και πόσο σπόρο έβαλες στο στρέμμα;
Ρωτάω γιατί όπως λες η απόδοσή του ανά στρέμμα ήταν χαμηλή. Ήταν το χωράφι πολύ κουρασμένο; Αν θες γράψε κάποια πράγματα αναλυτικά είμαι σίγουρος ότι κάποιους άλλους θα ενδιαφέρει, θα συμπληρώσω και εγώ κάποια στοιχεία ακόμα για την καλλιέργειά του.

ampelourgos είπε...

Το χωράφι το αγόρασα πριν 3 χρόνια είναι στην Βοιωτία κοντά στην Ελλοπία σε ύψωμα – υψόμετρο 360μ- χωρίς νερό και με πάρα πάρα πολλές πέτρες. Ρώτησα και μου είπαν ότι πριν είτε δε το φύτευαν είτε κάποιες χρονιές έβαζαν κρεμμύδια. Από την ανάλυση εδάφους που έκανα φάνηκε ότι δεν είναι και πολύ έφορο, ξεκούραστο μεν ψιλο-άγονο δε!

Για δύο χρόνια δεν φύτευα τίποτα αλλά δεν μου άρεσε η εικόνα του χωραφιού οπότε αποφάσισα να φυτέψω το – για εμένα – ευκολότερο δηλαδή σταράκι. Οι ντόπιοι γνώστες μου είπαν ότι βάλαμε 25 κιλά το στρέμμα σπόρο.
Η απόδοση ανά στρέμμα είναι όντως μικρή αλλά δεν έχω μεγάλες απαιτήσεις, φθάνει και περισσεύει για προσωπική χρήση και για να δώσω για παραγγελιές από αρκετούς φίλους. Σημείωση τα 800 κιλά είναι το καθαρισμένο στάρι, υπάρχει στο Μελλισοχώρι Βοιωτίας μηχάνημα που καθαρίζει στάρια και όσπρια.

Βλέποντας το μύλο σου με βάζεις σε σκέψεις!!!

ampelourgos είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Θεόδωρος είπε...

Η απόδοση του ήταν μικρή να σκεφτείς ότι εγώ έβγαλα περίπου 2.5 τόνους με 20 κιλά σπόρο ανά στρέμμα. Από τα 10 στέμματα που έβαλα έχασα και 2 στρέμματα περίπου επειδή το χωράφι κρατούσε νερό και φέτος έβρεξε πολύ…
Βέβαια όπως δείχνω στις φωτογραφίες είχε προηγηθεί ενσωμάτωση του τριφυλλιού που δίνει άζωτο στο χωράφι, πολύ απαραίτητο στο σιτάρι και στην αρχή και αργότερα. Η σπορά του έγινε αφού οργώθηκε το χωράφι 2 φορές πριν για να αντιμετωπιστούν με φυσικό τρόπο τα ζιζάνια και η σπορά του έγινε όταν υπήρχε αρκετή υγρασία στο έδαφος για να φυτρώσει αμέσως. Όλα αυτά βοηθάνε πολύ.
Έγινε και μια λίπανση με βιολογικό λίπασμα στην περίοδο ανάπτυξής του με 10 κιλά ανά στρέμμα Εκτιμώ ότι άνετα μπορούμε να καλλιεργήσουμε βιολογικά σιτάρι ποικιλίας μαυραγάνι με μια μέση απόδοση 300 κιλών ανά στρέμμα
Τώρα για το μύλο δεν θα συνιστούσα ένα χειροκίνητο για τόσα κιλά.
Στην αγορά θα βρεις ηλεκτρικούς που φτάνουν τα 10 κιλά την ώρα. Μακάρι να μπορούσα οικονομικώς να δοκίμαζα μερικούς και να τους σύγκρινα ώστε να είχατε και εσείς μια άποψη. Θέλει όμως ψάξιμο, χρόνο, δοκιμές και λεφτά …

Κατερίνα είπε...

Υπάρχει αλευρόμυλος που αλέθει όσο μικρή ποσότητα σταριού θέλουμε, στο χωριό Αγ.Βασίλης Κορινθίας περίπου 100χλμ απο Αθήνα.

Ανώνυμος είπε...

Μια μικρή διευκρίνηση!Ο εν λόγω νερόμυλος βρίσκεται στο χωριό Κυπαρίσσι ή Ποταμιά,ανεπίσημα. Ο Άγιος Νικόλαος είναι ένα μικρό εκκλησάκι που απέχει περί τα 3 χλμ.Τα συγχαρητήριά μου για την εξαιρετική πρωτοβουλία σου Θοδωρή!

Ανώνυμος είπε...

Υπαρχει νερομυλος και την Ανω Ακράτα

O Νερόμυλος στην Ακράτα Αχαΐας

Ο ποταμός Κράθης φέρνει προς τη Θάλασσα τα νερά που πηγάζουν απ΄ την μυθική Στύγα, όπου σύμφωνα με την μυθολογία η Θέτις βούτηξε τον γιό της Αχιλλέα για να τον κάνει άτρωτο. Στον δρόμο τους τα Ύδατα της Στυγός, κινούν τον παλιό νερόμυλο ΄Τα Μυλέλια΄ που βρίσκεται εδώ και 85 χρόνια στο ψηλότερο σημείο του γοητευτικού χωριού της Άνω Ακράτας. Ενός πανέμορφου μικρού χωριού χαμηλών τόνων, στην βόρεια Πελοπόννησο, με όμορφα νεοκλασικά σπίτια και ενδιαφέρουσα ιστορία. Στον αναπαλαιωμένο από το 2003 , νερόμυλό, αλέθονται ανάμεσα στις μυλόπετρες και με μόνη πηγή ενέργειας το νερό, στάρια που καλλιεργούνται σε κτήματα στα ψηλότερα σημεία του Φενεού.
Η συλλογή προϊόντων ΄Τα Μυλέλια’ περιλαμβάνει τοπικές συνταγές εμπνευσμένες από προσεγμένα καλλιεργημένες πρώτες ύλες της περιοχής .

Δημητρης είπε...

Καλημερα σε ολους-
ξερει κανεις να μου πει
1."Πως πλενεται το πιτουρο"
2."Συνταγη ψωμιου με πιτουρο"

Ευχαριστω
Δημητρης
dstaik@yahoo.gr

Βαγγέλης είπε...

Καλησπέρα και συγχαρητήρια για το ΥΠΕΡΟΧΟ και μοναδικό σου site. Συνέχισε έτσι, οι πληροφορίες που αντλούμε από εδώ είναι μοναδικές!

Αυτό που θέλω να ρωτήσω, και σχετικό με το θέμα είναι το εξής: Για να κάνουμε αλεύρι μήπως μας κάνει και ένας μύλος του καφέ;

ευχαριστώ εκ των προτέρων!

Βαγγέλης

Arvacon είπε...

Καλησπερα. Εχει ο θειος μου μια ηλεκτρικη μηχανη αλευροποιησης καλαμποκιου. Ριχνεις το καλαμποκι απο πανω και περναει απο μια στρογγυλη περιστρεφομενη κρησάρα, η οποια κοβει και αλευροποιει το καλαμποκι. Αναλογα την κρησαρα, μπορει να το κανει απο μικρα κομματακια μεχρι κανονικο μπομποταλευρο. Αυτη η μηχανη δε θα μπορουσε να παραξει αλευρι αν χρησιμοποιησω σπορους σιταριου λογικα? Παντως ειναι αρκετα γρηγορη, μεσα σε 10 λεπτα εχει γεμισει ενα τσουβαλι απ τα λευκα τα μεγαλα, δηλαδη αρκετα κιλα.

Αλέξανδρος είπε...

Καλησπέρα, ξέρει κάποιος να μου πει πως βγαίνει το σιμιγδάλι; Χρειάζεται κάποιο ειδικό μύλο ή διαδικασία; Ευχαριστώ

jimman είπε...

Μπορεί να μου πεί κάποιος που μπορώ να αγοράσω καλό σιτάρι γιατι αγόρασα ένα μύλο (οικιακό) και θέλω να παράγω το δικό μου αλεύρι και κατα συνέπεια και το δικό μου ψωμί.
Ευχαριστώ
Δ.Μ.
jim_man89@yahoo.gr

demi είπε...

θα ηθελα να μαθω για την μυλοπετρα.πηρα μια μυλοπετρα απο αθηνα γι αν ακανω αλευρι χωρις γλουτενη.ρυζι το εκανα,ρεβυθια..το εκανα αλλα αμυγδαλο ειχα προβλημα και βγηκε σαν βουτυρο.επειδη εχει ελαια τα εψησα μιση ωρα στους 50 c αλλα δεν εγινε κατι..παλι λαδι εβγαλε και εγινε βουτυρο.πριν απο την μυλοπετρα τα ειχα βαλει σοτ μπλεντερ να γινουν ψιλοκομματακια να γινει πιο γρηγορα αλευρι αλλα δνε πετυχε.τελικα τι εφταιγε?μηπως να εψηνα ασπρα αμυγδαλα?η το ιδιο θα γινοταν?να τα εβαζα ολοκληρα?επισης θελω να μαθω αν στην μυλοπετρα μπορω να κανω αλευρι απο κεχρι η κινοα..απο τους σπορους..αφου απο σταρι γινεται..εεε??απλα επειδη αυτα ειναι πολυ μικρα τα σπορια..αν ξερει κανεις...ευχαριστω

Ανώνυμος είπε...

ΞΕΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΝΕΡΟΜΥΛΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Ανώνυμος είπε...

ΣΤΗΝ ΠΥΛΗ ΤΡΙΚΑΛΩΝ EXEI ΝΕΡΟΜΥΛΟ

Ανώνυμος είπε...

ΜΗΠΩΣ ΕΝΟΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΟΚΑΡΙΑ ΑΝ ΟΧΙ ΔΩΣΕ ΠΕΡΙΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ανώνυμος είπε...

ΞΕΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΥΛΟΣ ΠΟΥ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΑΛΕΣΟΥΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΣΙΤΑΡΙ ΚΑΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΑΛΕΥΡΙ

DAS είπε...

Έσπειρα στην Αχαία 4 στρέμματα με μιά no name ποικιλία σιταριού και έβγαλε 400 κιλά γιατί η θεριζοαλωνιστική δεν μπορούσε να μπεί στο υπόλοιπο χωράφι. Το αλέθω με επιτυχία με ένα εξάρτημα που δίνει το μπλέντερ Kenwood. Η δυσκολία μου είναι ο καθαρισμός του σπόρου από όσα παρασέρνονται κατά τον θερισμό δηλαδή σκοτωμένα έντομα σπόρους άλλων φυτών, ξυλάκια ... Υπάρχει κάποια μηχανή για καθαρισμό ; Επίσης πως φυλάσσεται καλύτερα ο σπόρος χωρίς χημικά ;

Prodromos είπε...

Καλησπέρα, μήπως κάποιος γνωρίζει αν υπάρχει μικρός μύλος , νερόμυλος ή άλλο είδος που να βγάζει αλεύρι από δικό μας στάρι στην περιοχή Βοιωτίας ή , έστω Φθιώτιδας;

Ανώνυμος είπε...

Γνωρίζει κάποιος , μικρό μύλο , ή έστω νερόμυλο στην περιοχή Βοιωτίας ή Φθιώτιδας;