Βαμβάκι: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Πως γίνετε η καλλιέργεια βαμβακιού

Κλίμα-Έδαφος
Το βαμβάκι είναι ανοιξιάτικο φυτό, θέλει ζεστό κλίμα και σχετική υγρασία. Η υπερβολική υγρασία το βλάπτει. Οι πολλές βροχές και ο υγρός καιρός Το φθινόπωρο δεν ωφελούν το βαμβάκι. Το οψιμίζουν και δεν ωριμάζει. Όσα οψιμίζουν χαλάνε από τις παγωνιές.

Αναπτύσσεται καλά σε αμμοαργιλλώδη, βαθιά, δροσερά, γόνιμα εδάφη και στα αργιλλοαμμώδη σφιχτότερα αναπτύσσεται επίσης σχετικά καλά. Δεν προκόβει στις αμμούδες, στα πολύ φτωχά ξερά, στα βαριά νεροκρατούμενα, στα αργιλώδη. Επίσης στα ασβεστώδη, που ταρατσώνουν, δεν ευδοκιμεί.

Συγκριτική αξιολόγηση πέντε ειδών σιταριού

Ποικιλίες σιταριού και χαρακτηριστικά

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το μονόκοκκο σιτάρι (Triticum monococcum L.), το δίκοκκο σιτάρι (Triticum dicoccum Schrank ex Schübler) και το σιτάρι σπέλτα (Triticum spelta), αποτελούν κάποια από τα πρώτα είδη σιτηρών που καλλιεργήθηκαν κατά την αρχαιότητα για τη διατροφή του ανθρώπου (Jones et al., 2000, Βαλαμώτη, 2009). Πρόκειται για είδη με «ντυμένο» σπόρο τα οποία τα τελευταία χρόνια είχαν εκτοπισθεί από την καλλιέργεια λόγω των χαμηλών αποδόσεων τους και της μεγαλύτερης απαιτούμενης κατεργασίας του σπόρου μετά τη συγκομιδή σε σχέση με το μαλακό (T. aestivum L.) και το σκληρό σιτάρι (T. durum). Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση της ζήτησης για παραδοσιακά και φυσικά τρόφιμα, ανανέωσε το ενδιαφέρον για τα «ντυμένα» σιτάρια (Κορπέτης, 2013). Αυτό το συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον ώθησε στη διεξαγωγή της παρούσας μελέτης και στην αξιολόγηση των ειδών αυτών ως προς τα αγροκομικά και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά σε συνθήκες αγρού.

Παραδοσιακές ποικιλίες και βελτίωση του σιταριού στην Ελλάδα

Ζέα και παραδοσιακοί σπόροι σιτηρών

Ζέα και παραδοσιακοί σπόροι ποικιλιών επενδυμένων σιτηρών

Αποφάσισα να γράψω το άρθρο αυτό βλέποντας το σήριαλ της "ζέας" να συνεχίζεται σε πανελλαδική εμβέλεια για δεύτερη και σε κάποιες περιοχές τρίτη-τέταρτη συνεχή χρονιά με πολύ ψηλά νούμερα τηλεθέασης όπως θα λέγαμε με όρους τηλεοπτικούς.
Ελπίζω τώρα πλέον να έχει "καθίσει" η σκόνη από τα αγροτικά μηχανήματα και με καθαρό τοπίο και μυαλό να δούμε τι πραγματικά αντιπροσωπεύει, δλδ. ήρθε η ώρα να γίνει ο απολογισμός, να κάνουμε ταμείο που λένε στην πιάτσα.

Πηγή: https://en.wikipedia.org

Ας πάρουμε από την αρχή την ιστορία και συνοπτικά να δούμε πως φτάσαμε μέχρι σήμερα:

Σόργο: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Καλλιέργεια και πολλαπλασιασμός σόργου

Σκούπα (σόργο το σάρωθρο)
Είναι φυτό που δέχεται πολύ ο τόπος μας και χρησιμεύει στη βιομηχανία και στην κτηνοτροφία και σπέρνεται σε βαρικά ή ποτιστικά χωράφια και προκόβει όπου καλλιεργείται ο αραβόσιτος που συγγενεύει. Η σκούπα δίνει δύο εισοδήματα και έχουν συμφέρον οι γεωργοί να την καλλιεργούν. Ένα εισόδημά της είναι οι φούντες που γίνονται σαρώματα και το άλλο ο σπόρος της πού θρέφουν βόδια, πρόβατα, κατσίκες, χοίρους, κότες και όλα τα πουλερικά του σπιτιού και τα παχαίνει πολύ γιατί έχει μπόλικο αλεύρι.

Το Ελληνικό σιτάρι: Ποικιλίες

Παραδοσιακές ποικιλίες Ελληνικών σιταριών

Στην Ελλάδα τα καλλιεργούμενα σιτάρια είναι κατά το πλείστον σκληρά. Αυτό οφείλεται κυρίως, αφ’ ενός μεν σε ειδικούς κλιματολογικούς λόγους (είδος βροχών, ανέμων κλπ.), αφ' ετέρου δε στην χρησιμοποίηση ενός και του αυτού σπόρου σκληρού σταριού. Αυτοί έχουν ικανή εμπορική αξία λόγω της μεγάλης αποδόσεως αυτών σε σιμιγδάλι, προϊόντος εξαιρετικώς καταλλήλου για την βιομηχανία των ζυμαρικών, επίσης δε και λόγω της λίαν μικρής σε πίτυρο περιεκτικότατος.

Γεωργικές μηχανές, εργαλεία και καλλιεργητικές τεχνικές στην αρχαιότητα

Γεωργικά εργαλεία και καλλιεργητικές τεχνικές στην αρχαιότητα

Δείτε ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ για την πρωτοποριακή Κινέζικη γεωργική εποχή, τις γεωργικές μηχανές, τα εργαλεία και τις καλλιεργητικές τεχνικές που χρησιμοποιούσαν στην αρχαιότητα.

Η καλλιέργεια του σιταριού σε λάκκους

Ο τρόπος της καλλιέργειας του σιταριού σε λάκους

Ο Κινέζικος τρόπος καλλιέργειας σιταριού: από 1 σπυρί 50.000 σπυριά ή 35-40 κιλά
Ένας προοδευμένος γεωργός, έσπερνε πάντοτε το σιτάρι της χρονιάς του κατά τον συνηθισμένο τρόπο στα πεταχτά. Ως παρατηρητικός και ερευνητής, πού ήταν, παρατήρησε, ότι τα σπυριά που του ξέφευγαν και χώνονταν στο χώμα, μακριά από τα άλλα, και μοναχικά, δεν έδιναν πάντοτε δυο - τρία αδέρφια, αλλά πολύ περισσότερα. Συνήθως όμως η πλειοψηφία έδινε τρία και με γερό καλάμι με χοντρά και γεμάτα στάχυα.

Αυτό του έκαμε μεγάλη εντύπωση και αποφάσισε τον επόμενο χρόνο, να κάμει αυτό το πείραμα:
Έσπειρε σε κάθε τετραγωνικό μέτρο και ανά ένα σπυρί μέσα σε ένα λάκκο. Όταν φυτρώσανε, είδε ότι όλα αυτά τα μοναχικά σπυριά, έδωσαν από τρία αδέρφια - στάχυα, αρκετά χοντρά. Δηλαδή ανακάλυψε τον αναδιπλασιασμό του σιταριού.

Ασθένειες δημητριακών

Προφύλαξη δημητριακών από ασθένειες

Είναι γνωστό ότι τα δημητριακά κατά τη βλάστησή τους προσβάλλονται από διάφορα κρυπτόγαμα φυτά, τα οποία ή βλάπτουν την ανάπτυξή τους ή ελαττώνουν την απόδοσή τους. Έτσι η σίκαλη (βρίζα) και το σιτάρι προσβάλλονται από τον κράδο (Sphacelia segotum), το σιτάρι από τον δαυλίτη (Tilletia caries) η βρώμη, το κριθάρι, το σιτάρι και το καλαμπόκι από τον άνθρακα (Ustilage segetum, U. secalis, U. maydis κ.τ.λ.). Για την πρόληψη των ασθενειών αυτών επικράτησε η συνήθεια εδώ και πολλά χρόνια να μουσκεύονται οι σπόροι των δημητριακών αυτών σε διάλυμα ασβέστη, θειικού νατρίου, θειικού σιδήρου ή θειικού χαλκού. Το μούσκεμα σε διάλυμα ασβέστη γίνεται είτε με την βύθιση του σπόρου είτε με απλό ράντισμα.

Καλλιέργεια καλαμποκιού

Καλαμπόκι: σπορά, φύτεμα, καλλιέργεια

1. Προετοιμασία του χωραφιού

Τό χωράφι στο όποιο θά σπείρουμε καλαμπόκι πρέπει νά είναι καλά ώργωμένο άπό τό φθινόπωρο, γιά νά συγκρατήση όλο τό νερό άπό τις βροχές καί τά χιόνια του χειμώνα. Νωρίς την άνοιξι (Φεβρουάριο μέ Μάρτιο), μόλις τό χωράφι έρθη στον ρώγο του, θά ξαναοργώσουμε, μέ σκοπό νά καταστρέψουμε τά αγριόχορτα καί κυρίως γιά νά διατηρήσουμε τήν υγρασία. Αυτό τό πετυχαίνουμε έάν αμέσως μετά τό όργωμα, την ίδια ημέρα, γίνεται τό σβάρνισμα τό όποιο ακολουθεί ενα ελαφρό ϊσοπέδωμα - πάτημα τοΰ χωραφιού, μέ ίσοπεδωτήρα ή κύλινδρο ή έστω και μέ ένα σίδηρο (μπουντρέλι) ή ακόμα μέ ενα βαρύ ξύλο. Μέ τόν τρόπο αύτό ξηραίνεται τό έπιφανειακό στρώμα τού χωραφιού (σέ ενα πόντο πάχος). Αύτό ένεργεϊ προστατευτικά γιά τό παρακάτω έδαφος πού διατηρεί έτσι την υγρασία του.

Σπορά σιταριού με 8 κιλά το στρέμμα

Πως σπέρνουμε σιτάρι με λίγο σπόρο

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΠΟΡΟΥ
Αφού καθορίσει κανένας ποιά ποικιλία ευδοκιμεί καλύτερα στο χωράφι του, πρέπει ύστερα να εξασφαλίσει τον κατάλληλο σπόρο. Ο γεωργός θα προσέξει ώστε ο σπόρος του να έχει διατηρήσει αμείωτη τη ζωτικότητά του, δηλαδή η βλαστική του ικανότητα να είναι μεγάλη (90 και πάνω στα εκατό). Μια δοκιμή στο σημείο αυτό δεν είναι καθόλου περιττή, γιατί μας φυλάει από πολλές απογοητεύσεις. Επίσης ο σπόρος μας πρέπει να μην είναι ανακατωμένος με ξένους σπόρους, προπάντων σπόρους ζιζανίων, που έτσι διαιωνίζονται στο χωράφι. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις, που τα χωράφια μας μολύνονται και με καινούρια αγριόχορτα, δυσκολοεξόντωτα μάλιστα, ακριβώς γιατί ο σπόρος που χρησιμοποιήσαμε ήταν ακάθαρτος.

Μικρά μηχανήματα εργαλεία για μικρούς καλλιεργητές

Μικρά μηχανήματα και εργαλεία για μικρές καλλιέργειες

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των μικρών καλλιεργητών είναι ο τρόπος συλλογής του καρπού των σιτηρών, ειδικά όταν αυτά σπαρθούν σε χωράφια με περιορισμένη πρόσβαση ή κάτω από ελαιόδεντρα. Μια έξυπνη λύση-πρόταση υπάρχει στο video που ακολουθεί.
Το κόστος αγοράς ενός παρόμοιου μηχανήματος δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι απαγορευτικό αν υπάρχει καλή διάθεση για συνεταιριστική χρήση από δύο ή περισσότερους γείτονες.

Θερισμός σταριού

Ο χειρωνακτικός θερισμός του σιταριού

Ο καιρός πέρασε και το στάρι ήρθε και λύγισε το στάχυ του ελαφρά, σαν κουρασμένο από το βάρος του καρπού του. Ήταν θεριστής και έπρεπε να κάνουμε την αναβίωση του χειρωνακτικού θερισμού μιας και αυτός ήταν ο σκοπός μας για να δούμε στην πράξη τον πόνο και το μόχθο της δουλειάς στα χωράφια από την μία αλλά και τον τρόπο που ήταν "δεμένες" πραγματικά οι ανθρώπινες σχέσεις της εποχής εκείνης.

Έντομα που προσβάλουν το σιτάρι στην αποθήκη

Βλαβερά έντομα σιταριού στην αποθήκη

Σταρόψειρα ή καλάνδρα
Είναι μικρό σκαθάρι με μακρουλή μύτη (προβοσκίδα) με γονατισμένες κεραίες. Το χρώμα του είναι γενικώς σταχτόμαυρο, καμιά φορά προς το βαθύ κόκκινο. Τα έντομα αυτά γεννούν πέντε φορές το χρόνο και κάνουν τόσα αυγά που οι απόγονοι ενός θηλυκού μπορούν να χαλάσουν άνω των 100000 οκάδων σπόρων σε ένα έτος. Από το Σεπτέμβρη η σταρόψειρα αφήνει σε κάθε κόκκο σίτου, σίκαλης, κριθής και καλαμπόκι από ένα αυγό.

Καλλιέργεια σουσαμιού (Σήσαμον το Ινδικόν)

Σουσάμι: σπορά φύτεμα καλλιέργεια

Το σουσάμι καλλιεργείται πολύ στην Περσία, Μικρά Ασία και Αίγυπτο και από τους αρχαίους χρόνους και στη πατρίδα μας λίγο. Τρία είναι που μας ενδιαφέρουν τα σόγια του σουσαμιού: με μαυριδερούς, καστανούς και άσπρους σπόρους. Σε μας προκόβει το άσπρο σουσάμι και καλλιεργείται στη Θεσσαλία και Ανατολική Μακεδονία. Η Θεσσαλία κάνει από αυτό έως 90 χιλ. οκ το χρόνο.
Ο σουσαμόσπορος έχει 40-50 τα εκατό λάδι και είναι πικρούτσικο μα φαγώσιμο και έχει το καλό δύσκολα να ταγκίζει. Στην Ανατολή και στο τόπο μας με τέτοιο λάδι φτιάχνουν τούς χαλβάδες και στην Ευρώπη σαπούνια.

Ζέα ή ζειά

Η αλήθεια για την ζέα

Ο Μνησίθεος κατατάσσει στην τρίτη θέση την τίφη, μετά το σιτάρι και το κριθάρι.
Είναι άξιον θαυμασμού ότι ούτε εκείνος που συνέθεσε το έργο του Ιπποκράτη με τον τίτλο Περί διαίτης, όποιος παλαιός άνδρας κι αν ήταν, δεν μνημόνευσε το όνομα της Ζειάς. Γιατί, ακόμα κι αν πίστευε ότι η τίφη αποκαλείται από μερικούς ζειά, έπρεπε αυτός να το δηλώσει. Ίσως, όμως, είναι καλύτερα να παραθέτουμε τα λόγια τους. Ο Διοκλής, λοιπόν, έγραψε τα εξής στο πρώτο βιβλίο των Υγιεινών προς Πλείσταρχο, στο οποίο εξετάζει και τις δυνάμεις των τροφών:
«Μετά το κριθάρι και το σιτάρι επόμενα ως προς τις αρετές είναι περισσότερο από τα άλλα η όλυρα, η τίφη, η ζειά, το ιταλικό κεχρί και το κεχρί».
Σε μερικά αντίγραφα δεν αναφέρεται καθόλου η ζειά, ενώ σε μερικά και το «ως προς τις αρετές» δεν έχει γραφτεί έτσι αλλά «ως προς τις χρήσεις» ως εξής: «Μετά το κριθάρι και το σιτάρι επόμενα ως προς τις χρήσεις είναι περισσότερο από τα άλλα η όλυρα, η τίφη, το ιταλικό κεχρί και το κεχρί», ωσάν να είναι άλλος σπόρος η όλυρα και άλλος η τίφη.

Αμειψισπορά σιτηρών

Γιατί χρειάζεται η αμειψισπορά στα σιτηρά

Αντί να καλλιεργούμε ένα χωράφι διαρκώς με το ίδιο φυτό, πολλές φορές έχουμε κάθε συμφέρον να αλλάζουμε τις καλλιέργειες κατά ένα ορισμένο τρόπο. Με μια τέτοια αλλαγή, δηλαδή με την αμειψισπορά, εξυπηρετούμε καλύτερα τη γονιμότητα του χωραφιού και μπορούμε να καταπολεμήσουμε πιο εύκολα τα αγριόχορτα, καθώς και διάφορες εντομολογικές ή μυκητολογικές αρρώστιες. Άλλωστε η αμειψισπορά ταιριάζει πολύ καλά και στη ποικίλη καλλιέργεια, που παρουσιάζει για τον παραγωγό τόσα πλεονεκτήματα, γεωργικά και οικονομικά.

Είδη και παλιές ποικιλίες κριθαριού

Οι παλιές ποικιλίες κριθαριού στην Ελλάδα

Ιστορικό
Το κριθάρι είναι από τ' αρχαιότερα φυτά, πού καλλιεργούνται και παρουσιάζει τόσες διαφορετικές μορφές, όσες σχεδόν και το σιτάρι. Οι σημερινές ποικιλίες φαίνεται να κατάγονται από το άγριο είδος Hordeum spontaneum, που συναντά κανένας σε όσες χώρες βρίσκονται ανάμεσα από την Ερυθρά θάλασσα, την Κασπία θάλασσα και τον Καύκασο. Το spontaneum μοιάζει εντελώς σχεδόν με το δίστοιχο κριθάρι έχει όμως αρθρωτή ράχη, πιο μακριά και σκληρά άγανα και περισσότερες τρίχες.

Παλιές ποικιλίες σιταριού στην Ελλάδα

Για τις Ελληνικές ποικιλίες σιταριού σιτηρογραφίες έγραψαν ο Παπαγεωργίου (1919), ο Μελάς (1922) και ο Παπαδάκης (1929). Η τελευταία περιγράφει 80 Ελληνικούς τύπους σταριού, πού απομονώθηκαν από τα μίγματα σπόρων, όσα καλλιεργούσαμε τότε σε όλη την Ελλάδα, και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με την κατάταξη του Percival. Μ' αυτά τα στοιχεία, καθώς και όσα άλλα δημοσιεύτηκαν από τότε, οι συνηθέστερες ποικιλίες σταριού, πού καλλιεργούνται σήμερα στην Ελλάδα, είναι οι έξης (κατά είδη):

Καλλιέργεια λιναριού

Το λινάρι και η καλλιέργειά του

Μπορεί να πει κανείς πως το λινάρι καλλιεργείται σε όλη τη γη και περισσότερο στη Ρωσία. Στα ψυχρότερα κλίματα η κλωστή του λιναριού γίνεται λεπτή και το είδος που προκόβει σε αυτά καλύτερα είναι το ψηλό λινάρι. Σε τέτοια κλίματα και από το είδος αυτό γίνονται τα φίνα λινά υφάσματα και μοιάζουνε με μεταξωτά. Στα ζεστά κλίματα όπως τα δικά μας, κάνει χοντρή κλωστή και το είδος που πετυχαίνει πιο καλά είναι το κοντό λινάρι.